Niet één Europese staat kon zijn stempel zo hard op een eeuw wereldgeschiedenis drukken als Duitsland. De associatie met wantoestanden en gruweldaden is vlug gemaakt en nog steeds overheerst de wrange nasmaak als het woord Duitsland in de mond wordt genomen. Hoewel de herinnering aan dat alles – om welke reden ook – levendig blijft, krijgt al wie datzelfde laagje pijnlijke en tragische geschiedenis wegkrabt snel een ander beeld van het Duits-land en zijn hoofdstad, wereldstad in transitie, Berlijn.
Ondanks de hereniging, die zich bijna twintig jaar geleden voltrok, blijft Berlijn dan ook onmiskenbaar een schizofrene stad: een stad met twee geesten die af en toe samenkomen, maar overigens parallel van en onafhankelijk naast elkaar lijken te lopen. Het is tevens een stad van extremen waar aan evenwicht slechts een secundaire rol is toegedicht. ‘Berlin ist arm aber sexy’, de woorden van regerend burgemeester Klaus Wowereit.
De mooiste manier om een dag te beginnen in Berlijn is gaan joggen in een van ’s stads mooie parken of baantjes trekken in een van de vele olympische zwembaden. Meteen een kennismaking met de open sfeer die de stad kenmerkt. Zo is het een gewoonte om na het zwemmen naakt te douchen, iets wat nagenoeg ondenkbaar is in België. Er is ook meer oogcontact en in sommige gevallen maakt een Duitse Schwule je meteen op een overigens niet mis te verstane manier duidelijk dat hij je wel ziet zitten.
Na het frühstücken is het onvermijdelijk de metropool intrekken. Overweldigd door z’n grootte (met het sightseeing alleen al kan je minstens een week vullen) begint de charmerende kennismaking in Mitte, het historisch centrum van de stad.
Bijna dertig jaar lang werden de inwoners van Berlijn van elkaar gescheiden door de Muur (Berliner Mauer), de grimmige 45-kilometer grens tussen het communistische Oosten en het kapitalistische Westen. Veel meer dan om een psychologische scheiding ging het om een fysieke scheiding: wie naar de overkant wou kon dit ofwel via een aantal controleposten, waardoor het bekendste Checkpoint Charlie, ofwel op een illegale manier. Wie betrapt werd moest het met de dood bekopen. Vandaag kan het verloop van de Muur gevolgd worden via markeringen in het wegdek. Het brengt ons naar de Potsdamer Platz: een verlaten plein waar de Berlijnse Muur ooit dwars doorheen liep. Tegenwoordig kan Potsdamer gezien worden als een stad in de stad. Een van de blikvangers is het Sony Center, waar onder andere bioscopen, cafés het filmmuseum geherbergd zijn. Daarnaast vinden we er ook de 103 meter hoge Kohlhoff Tower met Europa’s snelste lift.
Op de Pariser Platz markeert de Brandenburger Tor, de enige overblijvende stadspoort en tevens het symbool voor de hereniging van Oost- met West-Duitsland, de overgang van de prachtboulevard Unter den Linden naar het grootste stadspark Tiergarten. Rufus Wainwright omschreef het in zijn gelijknamig nummer als volgt: ‘I have suffered shipwreck against your dark brown eyes / I have run aground against your broken down smiles / believe me when I tell you I have no place to go / but to go where the wild flowers grow and the stone gardens bloom’. Dat het om een liefdesverklaring gaat voor zijn Duitse vriend doet geen afbreuk aan het feit dat het park een zekere sfeer in zichzelf herbergt: ‘doesn’t matter if it’s raining / we’ll get to the other side of town’. Wie het park trouwens doorwandelt komt aan de Siegessäule.
Direct naast de Pariser Platz ligt het monument ter herdenking van de holocaust slachtoffers (Holocaust Manmahl). Ook het Duitse federale parlement (Bundestag) heeft in de oude Rijksdag (Reichstag), inclusief glazen koepel, een nieuwe huisvesting gekregen en vormt er het nieuwe politieke hart van Berlijn.
Tenslotte is er de Alexanderplatz (in het voormalige Oost-Berlijn) met de Fernsehturm. Deze is 368 meter hoog en daarmee tevens het hoogste gebouw van de stad. Toen de toren af was bleek dat er zo rond het middaguur een kruisvormige schijn valt op de stad, de zgn. wraak van de Paus (‘Rache des Papstes’). Een doorn in het oog van de Oost-Berlijners (en de sovjets) die de rol van de kerk zoveel mogelijk trachten te minimaliseren. De Star Wars-fans onder ons zullen echter vooral de lichtflitsen die de toren voortbrengt onthouden zodat het precies een ‘Death Star’ lijkt.
Ook cultureel en architecturaal heeft Berlijn heel wat te bieden. Het Museum für Gegenwart (Hamburger Bahnhof), om er maar eentje te noemen, heeft altijd leuke en boeiende tentoonstellingen. Wie naar het museum wandelt, passeert trouwens het modernistische Hauptbahnhof.
Wat doorzakken en uitgaan betreft zijn er verschillende mogelijkheden. Je hebt onder andere Kreuzberg (dé jongerenbuurt bij uitstek) en Schöneberg (een ‘queer ghetto’ in de meest letterlijke zin van het woord). Echt bekomen van het overweldigende Berlijn moet zeker en vast in Zum Schmutzigen Hobby (Prenzlauerberg) gebeuren. Het doet een beetje denken aan de Pink Flamingo’s, maar dan met meer en mooiere fags en een toilet behangen met heteroporno. Vroeger serveerden ze er trouwens blowjobs (shot Jägermeister met Mangosiroop). Tegenwoordig is de kaart van verfickte Longdrinks en verhurte Cocktails iets beperkter, maar je krijgt er nog altijd de heiße Ohren gratis en voor niks bij.
Foto’s via Flickr.
